Het kleedje voor Hitler: een familiegeschiedenis

Op 31 oktober 2023 verscheen Het Kleedje voor Hitler.

Het Kleedje voor Hitler in de pers

Sander van Walsum besprak het boek in de Volkskrant van 27 januari 2024 en schreef o.a. “Met elegant ingetogen pen laat historicus Bas von Benda-Beckmann zien hoe zijn Duitse familie het hoofd bood aan de turbulenties van de 20ste eeuw in het fascinerende boek Het Kleedje voor Hitler”

NRC gaf ***** en noemde Het Kleedje een van de 50 beste boeken van 2023

Jeroen van der Kris noemt mijn boek in deze prachtige recensie van 1 december ‘een knappe, geslaagde familiegeschiedenis’ en geeft mijn boek vijf balletjes. In een ander commentaar noemt hij het een ‘fantastisch verhaal’: ‘Via zijn familie neemt de historicus de lezer mee op een huiveringwekkende reis door het Derde Rijk. Maar ondertussen stelt hij zichzelf ook voortdurend vragen over wat hij eigenlijk aan het doen is’.

Ook namen NRC-recensenten Jeroen van der Kris en Bart Funnekotter mijn boek op in hun jaarlijstje van beste boeken van 2023.

Trouw besprak mijn boek uitgebreid op 9 november 2023: ‘Bas von Benda-Beck­manns familiegeschiedenis is een filmscript’ schrijft Elias van der Plicht o.a. in deze recensie .

Bas Kromhout besprak mijn boek in de Historische BoekenCast van Historisch Nieuwsblad en noemde het o.a. een ‘ontzettend knap’ boek.

Verder verschenen online recensies van Evert van der Veen, Enno Nuy, Hans Wansink

Op 5 november was ik bij OVT op Radio 1 om te praten over mijn boek.

Op 1 december was ik bij Haarlem 105fm om te te praten over mijn boek.

Zie voor leesfragmenten de websites van Libris (deel van H1) en Historiek (deel van H2)

FLAPTEKST:

“Opgroeiend in een Duits-Nederlands gezin raakte Bas von Benda-Beckmann al vroeg gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog. Toen hij dertien was hoorde hij voor het eerst dat zijn oudtante Luise de weduwe was van Hitlers trouwste generaal, Alfred Jodl, die tijdens het Proces van Neurenberg als oorlogsmisdadiger ter dood was veroordeeld, en later dat Luises jongere zus Tini eerst partijlid werd maar later een relatie kreeg met een half-Joodse arts en bevriend raakte met een van de samenzweerders tegen Hitler.

Von Benda-Beckmann gaat op zoek naar het naziverleden van zijn grootouders en oudooms en -tantes, die de grote geschiedenis van zo dichtbij meemaakten. Hij stuit daarbij op de anekdote over het kostbare tafelkleedje met jachttaferelen dat de familie aan Hitler zou hebben geschonken. Wat klopt er eigenlijk van dit verhaal en wat zegt het ons over de omgang met het naziverleden in Duitse families?”


22 gedachtes over “Het kleedje voor Hitler: een familiegeschiedenis”

  1. Geachte Bas,

    Ik heb aandachtig je site bekeken.
    Mijn oma heeft enige weken in het Oranjehotel vastgezeten.
    Wasrschijnlijk is zij gearresteerd vanwege anti-Duitse uitlatingen in de bakkerij die mijn familie runde tegenover een klant.
    De Joodse achtergrond van mijn oma kan ook een rol gespeeld hebben.
    Exacte datum heb ik niet, opk mijn moeder kon dit niet meer exact bepalen.
    Via het Rode Kruis niet veel wijzer geworden hierover . temeer het archief niet meer compleet blijkt te zijn.

    Heeft u nog eventuele tips om dit feit te achterhalen?

    Groeten,

    Andre van der Velde

    1. Beste Andre,

      Dank voor je bericht. Heb je al eens contact opgenomen met het NIOD, dat ook allerlei gegevens beheert die betrekking hebben op het Oranjehotel? Het komt helaas vaak voor dat dergelijke informatie verloren is gegaan, maar het zou de moeite waard zijn daar eens te informeren: info@niod.knaw.nl Veel succes en vriendelijke groeten, Bas

  2. Beste Bas , eerst bedankt voor je stuk in de AD . Jannie en Lientje waren schatten voor mij . Ze hebben heel wat keren op mij gepast aan de Amstel . Ik kon ze alles vragen en hoe jong ik ook was ze vertelde me alles . Maar een ding was zeker als je zo’n honger hebt als zij hadden
    interesseert je het geen bal welke dag het is . Als je het maar overleefde die dag . Dat zal jij ook wel weten . Mijn moeder heeft gewoon Massel gehad .Mijn broer was onder gedoken bij de famillie van der Sar ,de opa en oma van Edwin .groetjes Evalina Lopes Salzedo en bedankt voor je onderzoek Mijn vader zat meer dan 3 jaar in Buchenwald en ik kreeg voor het slapen gaan verhalen uit het kamp . Maar het gaat prima met mij . Een goede WUV uitkering helpt goed .

    1. Ha Ton,
      Bedankt voor je interesse. Ik vorder langzaam, maar het zal zeker nog even duren. Ik doe het naast een baan de Anne Frank Stichting. Maar ik houd je graag op de hoogte als er een publicatiedatum in zicht is.
      Groeten Bas

  3. Beste Bas, as een jongere Duitse ( geb. 1965) en werknemer en Nederland find ik U familie geschiedenis heel spannend. Is dat opgeschrijven en een boek?

  4. Dag Bas, n.a.v. de recensie in NRC ben ik je boek gaan lezen. Ik wil je vertellen dat ik het amper weg kan leggen. Wat een bijzonder verhaal, je kunt het je amper voorstellen dat het geen fictie is maar een echte familie geschiedenis. Chapeau voor al het werk wat je er in hebt gestopt. Ook in mijn familie Duitse voorvaders dus lees het met veel aandacht en soms grote verbazing.

    Ik lees nu nog even lekker verder.
    Je naam genoot Bas

  5. Beste Bas,
    Naar aanleiding van de NRC-recensie het boek gekocht en in zes dagen uitgelezen. En nu aan een tweede ronde begonnen…

    Bewonderenswaardig hoe je in het boek grote, essentiële lijnen in de geschiedenis verweeft met een familiegeschiedenis. De hoofdlijnen ken ik uit allerlei publicaties cq. ‘oorlogsbronnen’ in mijn boekenkast. Het nauwgezette staven van de feiten en het ontrafelen/weerleggen van mythes brengt ze op een heldere manier met elkaar in verband.

    Wat me boeit is de ‘cognitieve dissonantie’ van individuen tegenover wat er werkelijk gaande is. Wie is er bereid om vrijwel alles op te geven? Je oudtante Tini heeft daarvoor een hoge prijs betaald. Het is de vraag die me al decennia bezig houd: ben ik bereid die prijs te betalen?

    Vriendelijke groet,
    Minke.

  6. Dag Bas, hoewel voorlopig nog niet uitgelezen in Het kleedje voor Hitler, kan ik niet wachten met het alvast aan jou voorleggen van een vraag. Recent stuitte ik in een boek onverwacht op een exlibris van ene Agnes Benda. Vroeg mij direct af of het dezelfde Agnes betreft die ook figureert in je nieuwste boek. Zo ja, dan stuur ik jou natuurlijk graag deze exlibris toe. In de vorm van een scan. Laat dan evens weten in welk boek ik deze ‘aanwijzing’ heb aangetroffen. Wellicht dat je met behulp van deze exlibris nu toch nog iets meer aan de weet kan komen over deze ‘mysterieuze’ dame, die binnen het kader van jouw diepgravende studie zo weinig bruikbare wetenswaardigheden heeft achtergelaten.

    Vriendelijke groet,
    Herman van Amsterdam

    1. Beste Herman, Veel dank voor je reactie. De kans dat het mijn oudtante is lijkt me gering, behalve wanneer er “von” Benda vermeld zou staan. Ik heb wel enkele brieven van haar dus als je mij een foto zou kunnen sturen kan ik checken of het hetzelfde handschrift is. Ik stuur zo even een mailtje. Veel groeten, Bas

  7. Beste Bas, de zeer lovende recensie in NRC van 1/12/23 bracht Het Kleedje … onder mijn aandacht en daar ben ik bijzonder blij mee. Ik ben een nu 84 jaar oude zoon van “gelovige” NSB ouders, met aan de kant van mijn Duitse moeder felle nazi’s, mensen die deels, net als uw tante Luise, na de oorlog personen tussen twee gevoelswerelden zijn gebleven.

    Nu ik uw boek uit heb, moet ik hier kwijt hoe enorm het mij heeft geboeid en geraakt. Voor mij komt de “grote geschiedenis” het best tot leven wanneer zij belicht wordt vanuit de ermee verweven “petite histoires”. Dit geldt voor zeer grote romans zoals Radetzkymarsch van Roth of Il Gattopardo van Tomasi di Lampedusa. Het geldt voor grote biografieën zoals die van Jolande Withuis. En het geldt ook voor Het Kleedje, een weids maar ook een intiem boek met een (misschien iets te?) speelse titel.

    U hebt niet alleen het grote geluk te stammen uit een familie zo divers èn zo gedocumenteerd als de Von Benda’s maar ook het geluk dat uw ouders als een buffer tussen u en verdere familieleden instonden. Die buffer had ik helaas niet (evenmin trouwens als die documentatie!) en daarom heb ik nooit zo relatief onverveerd als u in de geschiedenis van mijn voorzaten kunnen en willen duiken.

    Tenslotte uw techniek van schrijven. U schrijft zoals Frans Hals en Breitner schilderden, vanuit de rauwe werkelijkheid, met rake en kleurrijke penseelstreken en met het effect dat het lijkt alsof u de verhalen van het boek tegenover mij zit te vertellen. U hebt mijn leven met dit boek zeer verrijkt. Bedankt!

  8. Met zeer veel interesse heb ik uw boek “Het kleedje voor Hitler” gelezen.
    Geweldig zoals uw familiegeschiedenis beschreven hebt, uitvoerig, betrokken, maar ook (historisch) kritisch. Ik heb ervan genoten, wat een verhaal. Moedig ook. Zelf heb ik een Duitse echtgenote, laatstelijk gewoond hebbend in Weimar, toen het nog DDR was. Mede daarom interesseert uw boek mij zo. Hoe is het mensen, familie van mijn vrouw, vergaan in de tijd van het derde rijk en van de DDR daarna?
    Helaas werd er in haar familie weinig geschreven, alleen de brieven van haar opa, dienstplichtig soldaat in een Sicherungsregiment in Frankrijk vanaf 1942, uit actieve dienst en uit de krijgsgevangenschap daarna zijn bewaard.
    Overigens is onze zoon Alexander ook historicus (Leiden), maar bezig met een heel ander thema (koloniale geschiedenis).
    Mag ik van de gelegenheid gebruik maken u op een enkel missertje in uw boek te wijzen?
    – op blz. 326 6e regel van onderen wordt gesproken over de Donau. Bedoeld zal zijn de Don?
    – op blz. 510 wordt vermeld dat Jodl in Neurenberg afstand probeerde te houden tot Göring, Bormann en Streicher. Bormann was echter niet in Neurenberg, immers vermist.
    – op blz. 607 regel 8, zal moeten zijn Kriegsgräberfürsorge.
    met vriendelijke groet,

  9. Beste Bas,

    Met grote interesse heb ik uw boek, Het kleedje voor Hitler, gelezen. Het heeft me zeer geraakt. De manier waarop u de lezer meeneemt in de wereld van uw familieleden is indrukwekkend. Zelden krijgt men de gelegenheid om door de ogen van deze mensen te kijken en te zien hoe zij de dramatische veranderingen en oorlogshandelingen hebben ondergaan, geaccepteerd en eraan hebben deelgenomen.
    Met name in onze huidige tijd, waarin rechtsextremisme en fascisme weer proberen terrein te winnen, laat u zien hoe mensen zich laten meeslepen op deze giftige golf. Wordt uw boek ook in het Duits vertaald? Duitse vrienden van ons zijn zeer geïnteresseerd om het te kunnen lezen.
    Nogmaals hartelijk dank voor dit boek.
    Met vriendelijke groeten,
    Ronald Lorijn

  10. Beste Bas von Benda – Beckman,
    ik heb eergisteren uw boek “Het kleedje voor Hitler” uitgelezen, het was een meeslepende, mooie lees – ervaring. Hartelijk dank! Ik heb een reactie op uw boek geschreven, deels ook vrij persoonlijk en ook een beetje uitgebreid (ruim 4 pagina’s). Daarom twijfel ik of het gepast is mijn reactie hier op deze website te plaatsen. Mocht u zeggen “doe maar”, dan wil ik het wel doen.
    Anders zou ik u willen vragen op welke manier ik mijn reactie rechtstreeks aan u zou kunnen doen toekomen.
    Met vriendelijke groet
    Stephan Skambraks

    1. Beste Stephan, veel dank! Ik heb je zojuist even een email gestuurd, waarop je het uitgebreidere bericht kunt antwoorden. vriendelijke groet, Bas

  11. Beste Bas, ik heb vandaag je boek Het kleedje voor Hitler uitgelezen, wat een prachtig verhaal over een heel bijzonder en interessante familie geschiedenis. Door de vele herkenbare verhaallijnen met bekende en minder bekende personen uit het verleden was het bijzonder aantrekkelijk om te lezen.
    Ik had vorig jaar net twee boeken van je collega historicus Patrick Dassen gelezen over de Weimar republiek en Sprong in het Duister, Duitsland en de eerste wereldoorlog. Die boeken gaven bij een veel beter beeld over de boeiende en fascinerende geschiedenis van Duitsland dan ik daar voor had. Dit boek sloot daar mooi op aan met een persoonlijke inkijk hoe mensen in die tijd leefden.
    Compliment voor je prachtige boek! De recenies hebben niets te veel gezegd….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *